Societates Academicae Vilnenses : Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie (1907-1939) i jego poprzednicy

Collection:
Mokslo publikacijos / Scientific publications
Document Type:
Knyga / Book
Language:
Lenkų kalba / Polish
Title:
Societates Academicae Vilnenses: Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie (1907-1939) i jego poprzednicy
Publication Data:
Warszawa : Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 2008.
Pages:
668 p., [20] iliustr. ir faks. lap
Notes:
Bibliografija ir asmenvardžių rodyklė.
Contents:
Wstęp — Warunki rozwoju polskich towarzystw naukowych w pierwszej połowie XX wieku: Od początku XX wieku do pierwszej wojny światowej; W latach pierwszej wojny światowej (1914-1918); W latach walk z bolszewikami i w Litwie Środkowej (1919-1922); W granicach II Rzeczypospolitej Polskiej (1922-1939); W latach drugiej wojny światowej — Towarzystwo Miłośników Starożytnictwa i Ludoznawstwa (1899-1907): Literatura i źródła; Założenie; Członkowie; Działalność — Towarzystwo Muzeum Nauki i Sztuki w Wilnie (1907-1914): Literatura i źródła; Założenie; Członkowie; Działalność — Towarzystwo Miłośników Wilna (1919-1933): Literatura i źródła; Założenie; Członkowie; Działalność — Powstanie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie i jego członkowie: Literatura i źródła; Założenie; Członkowie — Działalność Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie w latach 1907-1914: Tworzenie bazy materialnej; Biblioteka; Muzeum; Praca naukowo-badawcza i ochrona zabytków; Wydawnictwo — Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie w latach pierwszej wojny światowej i walk o ustalenie granic państwa polskiego: W latach pierwszej wojny światowej (1914-1918); Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie w latach wojny z bolszewikami i w Litwie Środkowej (1919-1922) —Działalność Towarzystwa Przyjaciół Nauk w latach 1922-1939: Zreformowanie Towarzystwa w 1922 roku; Posiedzenia naukowe; Wydawnictwo; Sprawy majątkowe; Biblioteka; Muzeum; Kontakty z innymi towarzystwami i instytucjami naukowymi w kraju i za granicą — Losy członków i zbiorów Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie w latach drugiej wojny światowej: W pierwszych tygodniach wojny; Podczas pierwszej okupacji sowieckiej; W okresie rządów litewskich; W Litewskiej SRR; Podczas okupacji niemieckiej; Po „oswobodzeniu” sowieckim — Zakończenie — Tabele — Spis tabel — Wykaz najczęściej używanych skrótów — Bibliografia — Summary — Santrauka — Indeks osób — Spis ilustracji.
Keywords:
LT
Pirmasis pasaulinis karas; Vilniaus kraštas; Draugijos; Visuomeninės organizacijos; Spauda; Bibliotekos; Sovietų okupacija; Lenkija; Holokaustas; Repatriacija.
EN
World War I; The Vilnius region; Societies; Civic organizations; Press; Libraries; The Soviet occupation; Poland; The Holocaust; Repatriation.
Reviews:
Recenzija leidinyje Echa przeszłości. 2010, t. 11, p. 443-446
Summary / Abstract:

LTLeidinyje aprašoma Vilniaus mokslo bičiulių draugijos (Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie) (1907- 2007) ir su ja susijusių draugijų, tokių kaip: Senovės ir etnografijos mylėtojų draugija (Towarzystwo Miłośników Starożytnictwa i Ludoznawstwa) (1899-1907), Mokslo ir meno muziejaus draugija (Towarzystwo Muzeum Nauki i Sztuki) (1907-1914) bei Vilniaus mylėtojų draugija (Towarzystwo Miłośników Wilna) (1919-1933) veikla. Darbe analizuojama, kada bei kokiomis aplinkybėmis šios draugijos atsirado, o ypač tai, kas buvo jų steigėjai, kokius tikslus jie buvo numatę bei kokias kliūtis turėjo įveikti, siekdami gauti leidimą organizaciniams ketinimams ir planams įgyvendinti; aprašomos minimų draugijų organizacinės struktūros, veiklos sritys, finansavimo šaltiniai bei laimėjimai atskirose mokslo šakose; aptarta leidybinė draugijų veikla. Chronologiniai šio darbo rėmai apima iš esmės pirmąją XX amžiaus pusę, tiksliau - nuo 1899 metų, kai buvo įsteigta nelegali Senovės ir etnografijos mylėtojų draugija, iki 1939 metų spalio, kai legali Vilniaus mokslo bičiulių draugijos veikla buvo nutraukta grąžinus Vilnių Lietuvos Respublikai. Vilniaus mokslo bičiulių draugijos veiklą galima suskaidyti į penkis etapus. Pirmasis apimtų paskutiniuosius penkiolika carinės Rusijos valdymo metų (1899-1914), antrasis - Pirmojo pasaulinio karo metus (1914-1918), trečiasis - kovų su bolševikais ir vadinamosios Vidurio Lietuvos (lenk. Litwa Środkowa) egzistavimo laikotarpį (1919-1922), ketvirtasis - periodą, kai Vilniaus kraštas priklausė Lenkijos Respublikai (1922-1939), penktasis - tragiškus Antrojo pasulinio karo metus.

ENThe publication describes the activities of the Friends of Science Society in Vilnius (1907–2007) and related societies, such as: the Society of Antiquity and Ethnography Lovers (1899–1907), the Science and Art Museum Society (1907–1914) and the Vilnius Lovers Society (1919–1933). The book analyses when and under what circumstances these societies emerged, and especially, who their founders were, what their aims were and which obstacles they faced when seeking the authorisation for the implementation of their organisation intentions and plans. The organisational structure, fields of activities, sources of financing and achievements in different fields of science of the above societies are described, and their publishing activities are discussed. The chronological frames of this work cover the first half of the 20th c., i.e. from 1899, when the illegal Antiquity and Ethnography Lovers’ Society was established, to October 1939, when legal activities of the Friends of Science Society in Vilnius were terminated after Vilnius was returned to the Republic of Lithuania. The activities of the Friends of Science Society in Vilnius can be divided into five stages. The first stage covers the last fifteen years of the Russian tsarist regime (1899–1914), the second stage is the years of WWI (1914–1918), the third stage covers the period of fights against Bolsheviks and the period of existence of the so-called Republic of Central Lithuania (1919–1922), the fourth stage is the period when the region of Vilnius belonged to the Polish Republic (1922–1939), and the fifth period covers the tragic years of WWII.

ISBN:
9788392431145
Related Publications:
Permalink:
https://www.lituanistika.lt/content/11677
Updated:
2020-09-30 17:14:30
Metrics:
Views: 47
Export: